Pabungkál-bantáng

Ipinaskil noong 09/03/2012 ni Roberto Añonuevo

Humaharap ang bangka sa iyo upang tanggapin ang wakas, na ang habagat o lindol ay maghahatid ng sakuna samantalang sinisikap mag-uwi ng mga isda sa dalampasigan ang pangkat magdaragat. Ano ang silbi ng layag o timon, kung ang umaasam sa iyong kaligtasan ay kabiyak na hinaharang ng pader ng ulan? Naiwan sa laot ang tinig ng lumba-lumba’t balilan, at marahil dahil sa gutom ay naisip mong awit iyon ng sirenang tumataghoy. Lumingon ka at tiyak malulunod. Tumingala ka at nilamon ng ulap o ulop ang paraluman. Pumikit ka at magdasal. Pumikit ka at kung sakali’t maluha ay malalasahan ang alat na katumbas ng di-maliparang uwak na gamba sa kawalan.

(“Pabungkál-batáng,” tulang tuluyan © ni Roberto T. Añonuevo. 2012.)

Filed under: Tulang Tuluyan | Minarkahan: ,,,,,,,,,,, | Mag-iwan ng Puna »

Bulkan at Baybay

Ipinaskil noong 03/10/2012 ni Roberto Añonuevo
Maliligaw ka minsan sa mga pook na ito, at kung wala mang salapi, sapat na ang iyong matalas na gunita upang ipaloob ang mga hulagway na maaaring hindi na muling maulit pa sa hinaharap. Mulang bulkan hanggang dalampasigan, asahan ang pagbabanyuhay. (Mga kuhang larawan ni Bobby Añonuevo. Albay, Bikol. 2012.)

Mayon sa takipsilim

Parisukat. Kuha ni Bobby Añonuevo. 2012.Daan. Kuha ni Bobby Añonuevo. 2012. Al Bai.Daragang Magayon. Kuha ni Bobby Añonuevo. 2012.

Filed under: retrato | Minarkahan: ,,,,,, | 2 Puna »

In extremis

Ipinaskil noong 07/19/2011 ni Roberto Añonuevo

Sumasapit tayo sa hanggahan, at ang ating mga paa ay nakausli sa tungki ng bangin. Sa ganitong sukdol, may puwang pa ba ang kaba at pagbabantulot sa lawak ng tangway at matarik na batuhang dalampasigan? Tinatanaw natin ang malayong daigdig, tulad ng pagsipat ng kongkistador kung hindi man palaboy, kahit ang kamatayan ay nasa ilalim ng talampakan. Sinasamyo natin ang dayaray, gayong ang mismong simoy ay inaasahang magtutulak sa atin sa kapahamakan. Nagbibilad tayo nang nakatingala sa init ng araw o dumidipa sa gitna ng ulan, kahit ang ating pandama ay hindi matandaan ang init o lamig ng pag-iral. Nasanay tayo sa di-maliparang uwak na espasyo, at sa sandaling ito, ang pagtindig nang walang tinag ay ehersisyong mabibigong ulitin ng tadhana. Isang hakbang pasulong at lalamunin tayo ng alimpuyo ng mga dahon. Isang hakbang paurong, at mananatili tayo sa katatagan ng mga tanong—na maaaring sagutin ng mahigpit na yakap habang humahagulgol ang mga alon.

“In extremis,” tulang tuluyan ni Roberto T. Añonuevo. © 19 Hulyo 2011.
Guhit ni Gustave Dore, batay sa Impiyerno, canto 11, taludtod 6-7, ni Dante Alighieri.

Guhit ni Gustave Dore, batay sa Impiyerno, canto 11, taludtod 6-7, ni Dante Alighieri.

Filed under: tula,Tulang Tuluyan | Minarkahan: ,,,,,,,,,,, | 1 Puna »

Magdaragat at Isda, ni Alis Balbierius

Ipinaskil noong 09/14/2010 ni Roberto Añonuevo

salin ng mga tula ng makatang Lithuanian Alis Balbierius.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

MAGDARAGAT SA TABERNA

Lumalalim nang lumalalim ang kopa: naging dagat ito,
. . . . . . na walang matatanaw na baybayin.
Kung ikaw ay gaya ng baroto, magaan kang makapaglalayag
sa pulahan, sumasayaw na lalim, na ang bulawang
araw ay nakapinta sa layag mo at ang tunay na araw
. . . . . . ay nasa iyong ulunan.
Nasaan ang mga paglipad, ang maririkit na sayaw sa kambas
ni Matisse? Ang mga pagdama’y nababasag na yelo,
habang ang kopa ng alak ay gaya ng angkla, ipinapako
. . . . . . ka sa ibabaw ng mesa ng taberna.
At hinggil sa dagat, naroroon lamang ang asul sa mga balintataw
. . . . . . ng matandang magdaragat.
Hindi na lamang bagyo ang naghahari sa kaniya tuwing gabi sa kama,
. . . . . . bagkus ang ulilang alak na hindi bumabagsak ang halaga.

KALISKIS-ISDA

Ang aklat ng mangingisda: ang mga kaliskis ng isda.
Mula sa dagat, mula sa lawa, mula sa batis ng mga ilog.
Ang kaliskis ay singsing na marka sa punongkahoy:
nakasulat doon ang talambuhay ng isang isdang taglay
ang mga kuwentong-buhay ng lahat ng isda ng daigdig:
ang mga taon, taglamig at tag-araw, ang bawat sandali.
Tandaan: bawat isda ay marangal, nabubuhay na nilalang.
Kung hindi ka nagugutom, huwag pumatay ng isda:
iyan ang mensahe na nakasulat sa bawat kaliskis mahigit
ilang milyong taon na ang nakalilipas.

DAAMBAYAN

Sa pagdagdag ng bilis, lumalabo ang mga mukha sa walang-
. . . . . . anyo, di-kilalang lawak.
Ang mga tanawin ay naghunos na mga larawang ipininta
. . . . . . ng kung sinong baliw na pintor, na may mga kulay
. . . . . . na marumi at ang mga linya ay tungo sa walang hanggan.
Sino ang nariyan upang tingnan nang panatag ang puno, bato, tao?
Ang daambayan ng sibilisasyon ang pinakamapanganib
. . . . . . na narkotikong matatamo ng tao.
Pagmumuni, linaw ng isip: ito ang mga estatikong bagay
. . . . . . na marapat ilahok sa Pulang Aklat.
Totoo ba na isinumpa tayo na humarurot nang mabilis,
. . . . . . pabilis nang pabilis, hanggang tayo’y maglaho?
Pakaunti nang pakaunti ang mga tao na may tapang lumundag
. . . . . . sa daambayan tungo sa walang tinag, basâ sa hamog
. . . . . . na damuhan sa gilid ng lansagan.

Filed under: halaw,salin,tula | Minarkahan: ,,,,,,,,,, | Mag-iwan ng Puna »

Apoy at Ibong Pinalayas, ni Mazisi Kunene

Ipinaskil noong 06/28/2010 ni Roberto Añonuevo

Salin ng “Izinkondlo Zemililo” [Mga Tulang Sinilaban] at “Imbono Yasekudingisweni” [Pagbabalik ng Ibong Pinalayas] ni Mazisi Kunene, batay sa bersiyong Ingles ni Vusi Mchunu.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

MGA TULANG SINILABAN

Susundan kita nang hindi mo nakikita papaloob
Sa mga sagradong malig pababa sa bituka
Ng lupang naglilihim ng lumiliyab mong mga tula
Tatanawin ko sa malayo ang mga salitang tumatanglaw
Na parang bulalakaw sa kailaliman ng mga takipsilim

PAGBABALIK NG IBONG PINALAYAS

Napalungayngay ang ating sampanaw sa buhanginan ng dagat
Tahimik na tinanaw ang hampas at ampiyas ng alon sa baybay
Walang tinag na parang mga albatros na nagtinikling sa bahura
Nagkakaisa ang diwa, at balisang sumugod para sa kalayaan
Tiniktikan ng ating paninging dapithapon ang higanteng pipit
Na bumabalangkas ng landas na pasikot-sikot
Sa pinilakang linya ng mga nagbababalâng ulap
Isang malinaw na hudyat na ituloy ang panggabing martsa
Bawat tao’y umaasam ng mainit na dapugan sa loob ng bahay
Ang anino ng ibon ng kalayaan ay hinahatak tayo pa-Hilaga

Filed under: halaw,salin,tula | Minarkahan: ,,,,,,,,,, | Mag-iwan ng Puna »

Tag-araw

Ipinaskil noong 04/16/2009 ni Roberto Añonuevo
Hahanapin mo ang pook na ito kapag lumalabis ang init ng tag-araw. Maglalakad ka nang nakayapak, at ang makukulay na bato sa dalampasigan ang magpapagunita sa iyo ng mga gumuhong bundok at naaagnas mong katauhan. Lalapit ka sa dagat, at ang dagat ay lalayo sa iyo. Mapapaupo ka sa buhanginan, at ipagkakanulo ka ng sariling anino. [Larawan at teksto ni Roberto T. Añonuevo]

Hahanapin mo ang pook na ito kapag lumalabis ang init ng tag-araw. Maglalakad ka nang nakayapak, at ang makukulay na bato sa dalampasigan ang magpapagunita sa iyo ng mga gumuhong bundok at naaagnas mong katauhan. Lalapit ka sa dagat, at ang dagat ay lalayo sa iyo. Mapapaupo ka sa buhanginan, at ipagkakanulo ka ng sariling anino. (Larawan at teksto ni Roberto T. Añonuevo)

Nangangarap ka rin marahil noon gaya ni Ulysses. Matigas ang buto, malinaw ang paningin, at matatag ang loob. Habang tumatagal, ang tinatanaw mong ibayo ay umiilap, at ang pakikipagsapalaran ay higit na makulay sa iyong lupang niyayapakan. Ano kaya kung may tapayan sa paanan ng bahaghari? Paano kung bumunsod ang bangka at kainin ng laot? Sino ang magsusulsi ng damit at mananatiling tapat sa paghihintay? Marami kang tanong, at marahil magpapanukala ng sagot ang mga alon. (Larawan at teksto ni Roberto T. Añonuevo)

Nangangarap ka rin marahil noon gaya ni Ulysses. Matigas ang buto, malinaw ang paningin, at matatag ang loob. Habang tumatagal, ang tinatanaw mong ibayo ay umiilap, at ang pakikipagsapalaran ay higit na makulay sa iyong lupang niyayapakan. Ano kaya kung may tapayan sa paanan ng bahaghari? Paano kung bumunsod ang bangka at kainin ng laot? Sino ang magsusulsi ng damit at mananatiling tapat sa paghihintay? Marami kang tanong, at marahil magpapanukala ng sagot ang mga alon. (Larawan at teksto ni Roberto T. Añonuevo)

Nakabantay ang iyong matapat na kaibigan. Magpapauna siya upang hawiin ang panganib, o kaya'y iligtas ka sa sakuna. Tatahulan niya ang malamig na hihip-dayaray, at maya-maya'y aahon sa dalampasigan ang babaeng nakahubad, at lasing na lasing sa pangangarap. Lalapitan mo siya, ngunit mangangatog ang iyong mga tuhod. Hahalakhak ang babae, at ilang sandali pa'y sasalpok ang mga alon, upang burahin ang bakas ng kaniyang pagkakakilanlan. (Larawan at teksto ni Roberto T. Añonuevo)

Nakabantay ang iyong matapat na kaibigan. Magpapauna siya upang hawiin ang panganib, o kaya’y iligtas ka sa sakuna. Tatahulan niya ang malamig na hihip-dayaray, at maya-maya’y aahon sa dalampasigan ang babaeng nakahubad, at lasing na lasing sa pangangarap. Lalapitan mo siya, ngunit mangangatog ang iyong mga tuhod. Hahalakhak ang babae, at ilang sandali pa’y sasalpok ang mga alon, upang burahin ang bakas ng kaniyang pagkakakilanlan. (Larawan at teksto ni Roberto T. Añonuevo)

Magpapantay sa panginorin ang bundok at dagat. Maaaring matakpan ng mga dahon ang bundok, at ang dagat ay maisasalin lahat sa himpapawid. Marami ka pang kabalbalang maiisip, habang umaalunignig ang mga kuliglig at humuhuni ang mga ilahas na ibon. Mahihiga ka sa ilalim ng sinaunang punongkahoy, at ang iyong anino ay maglalaho sa buhangin. (Larawan at teksto ni Roberto T. Añonuevo)

Magpapantay sa panginorin ang bundok at dagat. Maaaring matakpan ng mga dahon ang bundok, at ang dagat ay maisasalin lahat sa himpapawid. Marami ka pang kabalbalang maiisip, habang umaalunignig ang mga kuliglig at humuhuni ang mga ilahas na ibon. Mahihiga ka sa ilalim ng sinaunang punongkahoy, at ang iyong anino ay maglalaho sa buhangin. (Larawan at teksto ni Roberto T. Añonuevo)

Filed under: Uncategorized | Minarkahan: ,,,,, | 7 Puna »

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 121 other followers