About these ads

Dalawampung Minuto

Ano ang maisisilid sa puwang na ito? Matatangkad na gusali marahil, na magkaharap at nagkikislapan ang mga salamin, at sinumang tumingin ay malulusaw sa init. Mainit ang pagitan ng mga pader gayong napakalamig ng akondisyonadong paligid. Nanaisin ng sinumang magkabalikat na tawirin ito, panatilihin sa gunita, at sa piling ng saitan ay hahayaang matunaw ang gulugod sa paghuhugpong ng mga katawang lumulusog na tambakan ng basura at layaw. Bawat panig ay napakasiksik, at upang mapanatili ang mga estruktura’y kinakailangan ang matatag na lupaing nag-aangkin ng bituka ng adobe o marmol. Maaaring kumuliling ang kung anong kalatong kung hindi man batingaw na hudyat ng pagwawakas o paghuhukom ni Tuhan. Magiging simbilis ng mola ang sikad ng panahon. Sisingasing ang mola na sumasakay sa elektromagnetikong alon. Magtitinginan ang mga gusaling pumikit-dumilat ang mga bintana. Samantala, mananatili sa gitna ng lansangan ang estatwa ng tsonggo na tangan ang binalatang saging, at nakamuwestrang  lastag, nanggagalaiting suwail. Lalawak nang sukdol ang espasyo kahit limitado ang panahon, tulad ng maisisilid sa komiks. Maiiwan sa sahig ang mga anino, habang bumabanda ang sinag sa kanilang landas na sinisilip, kung hindi man bantulot na tinatahak.

["Dalawampung Minuto," tulang tuluyan ni Roberto T. Añonuevo, 17 Nobyembre 2010.]
Lady Godiva, ni John Collier.

Lady Godiva, pintura ni John Collier.

About these ads

Anos

Matutunghayan isang araw na tumatawid ka sa lansangan ng apoy at guho. Ang palasyo na tinutuluyan mo’y alaala na lamang ng abo at usok. Naubos ang mga punongkahoy at halaman sa bakuran. Humilig kung hindi man tumumba ang mga poste at pader. Nagsisilikas ang iyong mga kaanak at kapitbahay, at nag-uunahan sa pagsakay sa trak, dyip, o kalabaw. Humuhugong ang sirena, at ang panganib ay lumulukob na parang kawan ng ilahas na paniki. Maglalakad ka na waring may hinahanap. Kakabahan ka sa sinapit ng kapatid. Lilingon ka nang paulit-ulit, at pilit na isinasahinagap ang rimarim at kaguluhan. Lilinga ka sa kanan, at pagkaraan sa kaliwa, at kung may diwata kang ninang ay naisip mo marahil na ililigtas ka ng mahiwagang karwahe. Wala kang baon, at umaasa na lamang na magpapaulan ng tinapay ang kung sinong Maykapal. Maya-maya’y masasalubong mo ang isang gusgusing hukluban, at nang magtagpo ang inyong paningin ay ano’t tila binabati ka ng “Maligayang kaarawan!” Hindi mo matandaan kung saan mo nakita ang matanda, at magtataka sa kaniyang winika, at aakalain mong napagkamalan ka lamang na kakilala o kaibigan. Iiling ka na lamang, at mapapabuntong-hininga. Lalakad ka pa nang lalakad na waring walang katapusan. Pagkalipas ng ilang taon, at ganap ka nang tigulang, matutuklasan mo ang sarili kung bakit kailangang itindig ang tahanan o pamayanan; o kung bakit dapat manalig sa taimtim na pagmamahal.

["Ános," tulang tuluyan ni Roberto T. Añonuevo, 11 Nobyembre 2010.]
"Paglikas sa nayon," pintura ni G.N. Gruzinsky

"Paglikas sa nayon," pintura ni G.N. Gruzinsky. Dominyo ng publiko.

Kuliglig at Ilaw, ni Charles Simic

salin ng mga tula ni Charles Simic.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

MGA KULIGLIG

Mapapalad ang mga hindi
Nauubusan ng panahon
Sa kailaliman ng magdamag,
Ngunit hila ang mga paa nito,

Bilanggo ng sandali,
Tulad ng nag-iisang layag
Na nakabitin sa baybayin
Habang takipsilim,

May ilang kanaway
Na kapiling doon sa langit,
At malapit sa tahanan,
May kuliglig, kuliglig, kuliglig.

MAY ILAW SAANMANG PANIG

Hindi dapat ipabatid sa hari na sasapit ang gabi.
Tinutugis ng kaniyang mga hukbo ang mga anino,
Hinuhuli ang mga tariktik at tigmamanukin
At pinalalagablab ang mga bayan at nayon.

Sa kabisera, naglilibot sila para kumpiskahin
Ang mga orasan, sinisigaan ang mga erehe’t
Kinukulayan ang liwayway sa ibabaw ng bubungan
Para batiin natin ang isa’t isa ng magandang umaga.

Tumitilaok ang tandang na nakatali ang paa,
Pinilit na nakabukad ang mga bulaklak sa hardin,
Ngunit nagmantsa ang dilim sa sahig ng palasyo
Na hindi kailanman mapapawi ng anumang kuskos.

Isang Anyo ng Lagablab, ni Ophelia Alcantara Dimalanta

salin ng “A Kind of Burning” ni Ophelia Alcantara Dimalanta.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

ISANG ANYO NG LAGABLAB

Ophelia Alcantara Dimalanta

Ophelia Alcantara Dimalanta, retrato mula sa Varsitarsian.net

ito marahil ay sapagkat
sa isang paraan o iba pa
pinaiiral natin ang distansiyang ito
magkalayo tayo gayong magkalapit
sa maraming direksiyon
sa sukdulang ingay
kung paanong ninais natin
ang parehong munting layon at
walang kuwentang bakbakan
pabigkas man o nakahalukipkip
kakayurin ang parehong dayami
tititig sa parehong palaisipan
sinisikap makuha ang kara o krus
doon ka sa may gilid
ako naman ang nasa gitna
kimkim ang kunwang tampo
umiibig nang higit sa tinataglay
tinutudla mo ang mga bituin
at pinapatag ko ang damuhan
nagpipilit na umawit o
nilalait ang kathang pagtatagpong
bukod sa arok ng mga pangarap
at binabaklas ng mga araw
tayo’y pawang naging kaawa-awang
mangingibig sa ligaw na daigdig
sa halos lahat ng uri ng paraan
maliban sa hindi tayo nagtatagpo
kundi lamang sa ganitong lagablab.

Isang Awit, ni Sonia Sanchez

salin ng “A Song” ni Sonia Sanchez.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

AWIT

kunin mo ang aking pagkabirhen
at sa pagiging nanay ay isalin
maghintay ng isa o dalawang siglo
at masdan ang magagawa ko.

kunin ang katawan ko at iyong tatakan
tahiin ang aking mga suso sa Amang Bayan
maghintay ng isa o dalawang siglo
at masdan ang magagawa ko.

ilugar ang pangarap ko sa anumang hagdan
ipihit para sa bangungot ang aking tanaw
maghintay ng isa o dalawang siglo
at masdan ang magagawa ko.

hininga ko’y higupin hanggang ako’y mautal
makinig sa mga tunog na aking iuusal
maghintay ng isa o dalawang siglo
at masdan ang magagawa ko.

sa umaga ng linggo’y anak ko’y tangayin
damitan siya nang magara para lurayin
maghintay ng isa o dalawang siglo
at masdan ang magagawa ko.

ilibing ako nang maaga’t puti ang igayak
humanap ka ng bagong tatak na kabiyak
maghintay ng isa o dalawang siglo
at masdan ang magagawa ko.
at masdan ang magagawa ko.

Tanawin at Daan Pauwi, ni Ryuichi Tamura

salin ng mga tula sa Hapones ni Ryuichi Tamura.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

TANAWIN 1

Bumulusok sa langit ang ibon
Naroon ang bukid
para sa isang ibong binaril noong walang katao-tao

Lumabas ng bintana ang palahaw
Naroon ang daigdig
para sa palahaw na binoga noong walang katao-tao

Naroon ang langit para sa maya. Bumagsak ang munting maya sa langit
Naroon ang bintana para sa sigaw. Narinig ang sigaw sa bintana lamang

Hindi ko alam kung bakit gayon
Nadarama ko lamang kung bakit gayon

Para sa ibon, kailangan ang kung anong taas
Kailangang may bagay na ipinid nang mahigpit
upang marinig ang siyap

Habang may patay na ibon sa bukid, sakmal ng kamatayan ang aking isip
Habang sakmal ng kamatayan ang isip, walang tao sa bintana ng daigdig

DAAN PAUWI

Hindi na dapat ako nag-aral ng mga salita
higit na makagagaan sa akin
kung mamumuhay ako sa daigdig
na walang saysay ang mga pakahulugan,
ang daigdig na walang mga salita

Kung maghiganti sa iyo ang maririkit na salita
ay wala akong pakialam
Kung paduguin ka ng mga impit na pahiwatig
ay hindi ko na iyan dapat alalahanin

Ang mga luha sa iyong matimtimang mata
ang kirot na tumutulo mula sa tahimik na dila—
Susulyapan ko lamang iyon at tatalikdan palayo
kung ang ating daigdig ay walang mga kataga

May kubli bang pakahulugan
ang mga luha mong gaya ng ubod ng prutas?
May kumikinig bang alunignig ng kislap ng gabi
ang takipsilim ng daigdig sa patak ng dugo mo?

Hindi na dapat ako natuto ng mga salita
kahit alam ko ang Hapones at katiting na banyagang wika
Tuwid akong nakatindig sa loob ng iyong mga luha
at mag-isang nagbabalik padaloy sa iyong dugo

Larawan ng Kapanahong Tao, ni Jorge Carrera Andrade

salin ng tula ni Jorge Carrera Andrade ng Ecuador.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

LARAWAN NG KAPANAHONG TAO

Natatakpan ng mga umaawit na duyan
sa magdamag ang daigdig.

Nagtitipon ng mga tipak na bato ang tao
para sa mga bahay ng isisilang sa hinaharap.

Iginupo ng mga klima,
tinahak ang mga tore, tsiminea at antena
manlalakbay bawat araw sa kaniyang lungsod,
nilulunod siya pagsapit ng alas-singko
sa hanay ng elektrikong halamanan ng anunsiyo.

Maestro ng mga makina,
naninirahan siya sa matatangkad na gusali.
Ikaw ay nasa Hilaga, Timog, Silangan at Kanluran:
puting tao, dilaw na tao, itim na tao.

Namumukadkad sa kaniyang palad
ang mga biyahe ng bangka at tren.
Pinalulusog ng mga pahayagan,
nalalagom ang mga umaga sa kaniyang paningin.

Sinusuyod ng mga riles ang lupain,
saka inaahit ang mga paisahe;
pinaaandar ng tao na perpekto ang kamay,
umaangat ang eroplano laban sa heograpiya.

Sumisigaw ang tao
sa Mehiko at Berlin, sa Moscow at Buenos Aires
habang tumatabon ang kaniyang mga telegrama
sa planeta.

Ito ang tanawin ng ating gabi:
iniikidan ng sinturon ng mga tren ang lungsod,
habang pinahahaba ng pananglaw ang antena
ng susô, at ang eroplano, na wasak na selestiyal,
ay pabulusok.

Bumabangon ang tao, na imbentor ng hinaharap,
sa palibot ng mga makina, ng mga poster ni Lenin,
ng mga plano ng mga lansangan sa New York,
at ng mga saligway ng daigdig.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 155 other followers