About these ads

Tanawin at Daan Pauwi, ni Ryuichi Tamura

salin ng mga tula sa Hapones ni Ryuichi Tamura.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

TANAWIN 1

Bumulusok sa langit ang ibon
Naroon ang bukid
para sa isang ibong binaril noong walang katao-tao

Lumabas ng bintana ang palahaw
Naroon ang daigdig
para sa palahaw na binoga noong walang katao-tao

Naroon ang langit para sa maya. Bumagsak ang munting maya sa langit
Naroon ang bintana para sa sigaw. Narinig ang sigaw sa bintana lamang

Hindi ko alam kung bakit gayon
Nadarama ko lamang kung bakit gayon

Para sa ibon, kailangan ang kung anong taas
Kailangang may bagay na ipinid nang mahigpit
upang marinig ang siyap

Habang may patay na ibon sa bukid, sakmal ng kamatayan ang aking isip
Habang sakmal ng kamatayan ang isip, walang tao sa bintana ng daigdig

DAAN PAUWI

Hindi na dapat ako nag-aral ng mga salita
higit na makagagaan sa akin
kung mamumuhay ako sa daigdig
na walang saysay ang mga pakahulugan,
ang daigdig na walang mga salita

Kung maghiganti sa iyo ang maririkit na salita
ay wala akong pakialam
Kung paduguin ka ng mga impit na pahiwatig
ay hindi ko na iyan dapat alalahanin

Ang mga luha sa iyong matimtimang mata
ang kirot na tumutulo mula sa tahimik na dila—
Susulyapan ko lamang iyon at tatalikdan palayo
kung ang ating daigdig ay walang mga kataga

May kubli bang pakahulugan
ang mga luha mong gaya ng ubod ng prutas?
May kumikinig bang alunignig ng kislap ng gabi
ang takipsilim ng daigdig sa patak ng dugo mo?

Hindi na dapat ako natuto ng mga salita
kahit alam ko ang Hapones at katiting na banyagang wika
Tuwid akong nakatindig sa loob ng iyong mga luha
at mag-isang nagbabalik padaloy sa iyong dugo

About these ads

Larawan ng Kapanahong Tao, ni Jorge Carrera Andrade

salin ng tula ni Jorge Carrera Andrade ng Ecuador.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

LARAWAN NG KAPANAHONG TAO

Natatakpan ng mga umaawit na duyan
sa magdamag ang daigdig.

Nagtitipon ng mga tipak na bato ang tao
para sa mga bahay ng isisilang sa hinaharap.

Iginupo ng mga klima,
tinahak ang mga tore, tsiminea at antena
manlalakbay bawat araw sa kaniyang lungsod,
nilulunod siya pagsapit ng alas-singko
sa hanay ng elektrikong halamanan ng anunsiyo.

Maestro ng mga makina,
naninirahan siya sa matatangkad na gusali.
Ikaw ay nasa Hilaga, Timog, Silangan at Kanluran:
puting tao, dilaw na tao, itim na tao.

Namumukadkad sa kaniyang palad
ang mga biyahe ng bangka at tren.
Pinalulusog ng mga pahayagan,
nalalagom ang mga umaga sa kaniyang paningin.

Sinusuyod ng mga riles ang lupain,
saka inaahit ang mga paisahe;
pinaaandar ng tao na perpekto ang kamay,
umaangat ang eroplano laban sa heograpiya.

Sumisigaw ang tao
sa Mehiko at Berlin, sa Moscow at Buenos Aires
habang tumatabon ang kaniyang mga telegrama
sa planeta.

Ito ang tanawin ng ating gabi:
iniikidan ng sinturon ng mga tren ang lungsod,
habang pinahahaba ng pananglaw ang antena
ng susô, at ang eroplano, na wasak na selestiyal,
ay pabulusok.

Bumabangon ang tao, na imbentor ng hinaharap,
sa palibot ng mga makina, ng mga poster ni Lenin,
ng mga plano ng mga lansangan sa New York,
at ng mga saligway ng daigdig.

Parang Ganiyan, ni Nicanor Parra

salin ng tula ng makatang Chileno Nicanor Parra.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

PARANG GANIYAN

Natatawa si Parra na tila kondenado sa impiyerno
ngunit kailan hindi natawa ang mga makata?
Kahit paano’y inihayag niyang tumatawa siya

pinalipas niya ang mga taon
ang mga taon
kahit paano’y waring lumilipas
hindi ito hungkag na hinuha
umiiral ang lahat na waring dumaraan

ngayon magsisimula na siyang maluha
makakaligtaan na siya’y laban-sa-makata.

0

Huwag mo nang pigain ang utak [sa kasusulat]
walang nagbabasa ng mga tula ngayon
hindi mahalaga kung mabuti o masama iyon

0

Apat na kahinaang di ako patatawarin ni Ophelia:
matanda
dukha
komunista
at Pambansang Premyo ng Literatura

<<maaaring patawarin ka ng aking pamilya
sa unang tatlo
ngunit hindi kailanman para sa pangwakas>>

0

Ang bangkay ko at Ako
ay nauunawaan ang bawat isa nang kahanga-hanga
tanong sa akin ng bangkay: naniniwala ka sa Diyos?
at tumugon ako nang malakas HINDI
tanong sa akin ng bangkay: naniniwala ka sa gobyerno?
at sumagot ako ng karit at martilyo
nagtanong ang bangkay ko: naniniwala ka sa pulis?
at sinagot ko siya ng malakas na bigwas sa mukha
tumindig siya at lumabas ng kaniyang ataul
at magkakawit-bisig kaming nagtungo sa altar

0

Ang tunay na problema ng pilosopiya
ay kung sino ang naghuhugas ng pinggan

wala nang labas sa daigdig ang mahalaga
. . . Diyos
. . . . . . ang katotohanan
. . . . . . . . . ang paglipas ng panahon
ang ganap
ngunit bago ang lahat, kung sino ang naghuhugas-pinggan

sinuman ang nais gumawa nito, sige magpatuloy
magkita muli tayo, buwaya,
at magbabalik tayo bilang magkaaway

0

Gawaing bahay na takdang aralin:
sumulat ng soneto
. . . na nagsisimula sa sumusunod na sukat:
. . . nais kong mamatay nang una sa iyo
at magwawakas sa karugtong na taludtod:
. . . ngunit mabuti nang kasunod mo ako

0

Batid mo ba ang naganap
habang nakaluhod ako
sa harap ng krus
at nakatitig sa Kaniyang mga sugat?

ngumiti Siya sa akin at kumindat!

akala ko dati’y hindi Siya humahalakhak:
ngunit ngayon ay nananalig ako nang tapat

0

Isang uugod-ugod na matanda
ang naghagis ng mga pulang klabel
sa ibabaw ng ataul ng mahal niyang ina
ang naririnig ninyo, mga binibini’t ginoo:
isang huklubang lasenggo
na binobomba ang libingan ng ina niya
ng mga kuwintas ng mga pulang klabel

0

Huminto ako sa isports kapalit ng relihiyon
(nagsisimba ako tuwing Linggo)
ipinagpalit ko ang relihiyon para sa sining
ang sining para sa matematikong agham

hanggang sumapit ang liwanag ng isipan

at ngayon, naglalandas na lamang ako
na walang pananalig sa kabuuan o bahagi nito

Sulat ng Dayaray, ni Noshi Gillani

mga tula sa wikang Urdu ni Noshi Gillani.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

SULAT NG DAYARAY

Ngayong natuto ang dayaray na sumulat,
Maisusulat nito ang taglagas bilang tagsibol
Upang itumbas ang tagsibol na paghihintay.

Ngayong ang dayaray ay natutong sumulat,
Maisasalin nitong sumpa ang paglalagalag
At sumpain ang matatapat sa matwid na landas.

Ngayong natuto ang dayaray na sumulat,
Ang pagtitipon ay mailalarawang paglilipat;
Ang pag-ibig ay maisasaling kahinaan,
At ang punongkahoy ay mawawalan ng lilim.

Ngayon ay hihipan ng dayaray ang mga ilawan,
Magpupugay sa takipsilim, iwawaksi ang liwayway.

O, lahat kayong nagturo sa dayaray na sumulat!
Ngayon, ang dayaray ay natuto nang sumulat.

NAGBABAGO NG HIHIP ANG HANGIN

Alam mo bang
Nagbabago ng hihip ang hangin?
Iiwan ng mga ibon ang pugad sa madaling-araw
At malilimutan ang landas pabalik.
Minsan sa tagsibol, nagkakasanga ang puno’t
Nalalagas ang mga dahon bago pa ang taglagas;
Gaya ng mga landas na tinahak ng aking buhay
Na tinangay kung saan at parang alikabok
Ang kakaibang ngiting humuhugis sa labi mo.
Wiwikain mong, “Ano ang bago?”
Sa anumang bagay sa kuwento, at tutugunin kang
Ikaw ang bago,
Alam mo ba?
Ngunit paano mo mababatid ito?
Ang kanlungan ng iyong pag-ibig at pananalig
Ay maaaring hipan palayo na parang alabok
Dahil nagbabago rin kahit ang hihip ng hangin.

Soledad, ni Angela Manalang Gloria

salin ng tula ni Angela Manalang Gloria.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo

SOLEDAD

Isang sakrilehiyo, sigaw ng mga kapitbahay,
Kung paano niya binasag ang bawat liníb
Upang papasukin ang suwail. Hindi nila maarok
Kung paanong ang babaeng hinubog ng dangal
At nakasilid sa kristal na pangarap ay iwinaksi
Ang kapita-pitagang panahon, o kung bakit
Tinalikdan ang buhay na hitik sa alak at tinapay
Para sa sandaling kabaliwan sa piling ng lalaki.
Hindi naupos ang alingawngaw ng eskandalo.

Ngunit walang nakakutob sa kariktang matatamo
Ng katedral ng kaniyang kaluluwa na pinaliliyab
Ng pagnanasa ng binata, o iniwan siya ng lalaking
Nakasilid sa awreola ng apoy . . .
Nang walang makita kundi ang mga aguhang sunog,
Isinumpa ng bayan ang dalagang umibig nang lubos
At nabatid ang kaniyang langit sa pusod ng dilim.

La Source or Die Quelle (1868) ni Gustave Courbet.

La Source or Die Quelle (1868), oleo sa kambas ni Gustave Courbet

Awit ng Sugat, ni Farrokh Tamimi

salin ng tatlong tula ng makatang Iranian Farrokh Tamimi.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

TAGLAGAS

Hungkag ang pugad ng mga uwak
na nasa sangang tuyot ng ubaning sikomoro.
Sa himpapawid,
dalawang satin-tinta ang pumatak.

BUHAY

Hiniwa ko ang gabi
sa labaha ng umaga
at isinabit ang araw
sa bulawang kuwadro
sa nabiyak na pader
ng kalendaryo ng buhay.

AWIT NG SUGAT

Pumasok sa bintana ang simoy
na sakay ang huni ng mga kanaryo
ng kapitbahay at aking narinig.
Sugatan ang huni ng mga kanaryo
na nakakulong sa mga hawla,
at nanatili nang matagal sa lalamunan
ng ibon ang luma’t maantak na kirot.

Ikinuwadro sa semento at bakal ng lungsod,
malayo sa kariktan ng bukid, parang, at burol,
pinahalagahan namin ang awit ng bilanggo.

Ang Babaeng Minamahal ko, ni Hafez

salin ng tula ng makatang Iranian na si Hafez (Khwāja Šamsu d-Dīn Muḥammad Hāfez-e Šīrāzī).
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo, batay sa saling Ingles ni Daniel Ladinsky.

ANG BABAENG MINAMAHAL KO

Dahil ang Babaeng minamahal ko ay nabubuhay
Sa  kaloob-looban mo,

Lumalapit ako sa katawan mo sa anyo ng mga salita
Hangga’t makakaya ko—

At iniisip kita sa lahat ng oras, mahal kong peregrina.

Dahil ang tao na iniibig ko ay sumasama sa iyo
Saan ka man magtungo,
Si Hafez ay palaging nasa tabi mo.

Kung uupo ka sa tabi ko, manlalakbay,
Ikaw na may busilak na sinag mula sa maraming
Bato-balani,

Mapipigil ng labi ko ang humangos sa iyo at dampian
Ang namumula mong pisngi,

Ngunit ang aking mga mata’y mabibigong ikubli
Ang kabigha-bighaning katotohanan kung sino
Ka nga ba talaga.

Ang Maganda na aking sinasamba
Ay nagtirik ng kaniyang Maharlikang Silungan
Sa loob mo,

Kaya malimit kong idirikit ang aking puso
Nang matalik sa iyong kaluluwa
Hangga’t aking makakaya.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 155 other followers