About these ads

Ang Talumpati ni Sen. Panfilo M. Lacson

Isa sa mga pribilehiyo ng pagiging senador ay ang pagkakaroon ng pagkakataong makapagtalumpati na maaaring may kaugnayan sa pagpapasa ng batas, pagmumungkahing hakbang sa mga panukala o imbestigasyon, at sa mga sukdulang sandali, ay tuligsain ang sinumang tao o institusyong ipinapalagay na baluktot ang pagkilos alinsunod sa itinatadhana ng batas at moralidad.

Binasa ko nang maigi ang talumpati ni Sen. Panfilo M. Lacson laban kay dating Pang. Joseph Ejercito Estrada, at napangiwi ako sa inasal ng butihing senador. Pinamagatang “Dalawang Mukha ng Sining” (Setyembre 14, 2009), ang talumpati ay gumamit ng pahiwatig ng “sining” sa negatibo nitong pagpapakahulugan, at humahangga sa pag-uyam kay Estrada bilang pinakamasamang pangulo ng bansa. Mailalatag sa sumusunod ang ilang katangian ng naturang talumpati:

Una, magandang halimbawa ang talumpati ni Lacson kung paano pumukol ng putik sa kalaban, kahit walang matibay na ebidensiya, samantalang pailalim na pinupuri ang sarili sa kabutihang ginawa bilang alagad ng batas.

Ikalawa, mabuting halimbawa ang talumpati ni Lacson kung paano gumamit ng lihis na lohika sa pagpapalusot, gaya ng pagkasangkapan sa pagsira ng puri at pangalan ng pangulo, upang mapalitaw ang sarili na malinis at katanggap-tanggap sa harap ng taumbayan.

Ikatlo, natatanging halimbawa ang talumpati ni Lacson kung paano maging bulagsak sa pagsulat, at kabilang na rito ang pagbanggit nang pahapyaw ng kung ano-anong isyu na parang ang kaniyang salita lamang ang dapat paniwalaan at siyang dapat pakinggan ng taumbayan.

Ikaapat, mahaba ang introduksiyon ng talumpati, at ang pagsipi sa sinulat ni Elbert Green Hubbard ay mahihinuhang pangangatwiran at palusot ni Lacson sa pagsunod bilang kawal at opisyal ng pulisya sa kaniyang pangulo. Ginagamit ng mga sundalo ang naturang berso, at ipinasasaulo sa kanila ng awtoridad, karaniwan sa mga pagsasanay-militar. Ngunit kung ang gayong karupok na berso lamang ang gagamiting palusot ni Lacson, mahihinuhang de-kahong mag-isip ang senador, dahil handa siyang manahimik para isalba ang posisyon at walang kapasidad na yanigin ang establisimyento.

Ikalima, maitatangi naman ang pagwawakas ng talumpati, dahil naglista lamang ng mga tanong ang butihing senador, ngunit ang mga tanong na ito ay hindi humihingi ng mga sagot bagkus nagpapahiwatig ng “kasalanan” umano ng pangulo niyang si Estrada. Kung ang mga tanong ay sisipating paraan ng paglalagom, masaklap na paglalagom iyon na hindi dapat ulitin ng mga estudyante ng kasalukuyang panahon.

Payak lamang naman ang nilalaman ni Lacson. Kabilang dito ang pagbanggit sa huweteng, kidnaping, ismagling, panghihimasok kay Alfonso Yuchengco, pamomolitika sa paghirang ng mga heneral, at tandisang pakikialam sa “mga antas ng buong burukrasya ng pamahalaan, kabilang na ang PNP at PAOCTF” sa pamamagitan ng direktang pag-uutos at instruksiyon.

Kung paniniwalaan si Lacson, ang ginagawa umano ni Estrada ay paimbabaw lamang, lalo sa usapin ng huweteng. Nilabanan umano ni Lacson ang huweteng na naging sanhi para magalit umano sa kaniya ang mga lokal na opisyal, ngunit tinanggalan naman siya ng awtoridad ni Estrada na patawan ng parusa ang sinumang pulis na sangkot sa huweteng. Sinuhulan umano si Lacson noong hepe siya ng pulisya ngunit tumangging tumanggap ng suhol at sa halip ay napunta umano ang suhol kay Estrada. Ang problema, ang tagapagpatunay ng pahayag ni Lacson ay si Chavit Singson, na bantog na sugarol at dating umaming promotor ng huweteng sa kaniyang lalawigan. Ang nakapagtataka ay kung bakit hindi nagbitiw si Lacson sa tungkulin. Kung alam niya pala na ganito ang pamamahala ng pangulo, si Lacson ay maituturing na kakutsaba sa maiitim na pakana.

Nilutas umano nang mabilis ni Lacson ang kidnap for ransom na naging zero noong hepe siya ng PACC (Presidential Anti-Crime Commission), at kung aarukin ang kaniyang pahiwatig ay utang ni Estrada kay Lacson ang kaniyang pangkapangulo. Ito ay dahil napigil daw ang malawakang pandaraya sa eleksiyon noong 1998. Sa gayong tindig, parang ang kasikatan ni Estrada ay nakasalalay kay Lacson, at walang identidad si Estrada (i.e., na walang inatupag kundi maghintay sa pagkapangulo) para hulihin ang guniguni ng taumbayan. Mapanlahat ito, at hindi naisaalang-alang ang buong karera ni Estrada bilang opisyal ng pamahalaan. Hinggil naman sa pandaraya sa eleksiyon, hindi ipinaliwanag ni Lacson ang paraang ginawa nila upang pigilan ang pandaraya, gaya sa “dagdag-bawas,” at maituturing lamang iyon na pagpuri sa sarili sa ginawang paglilibot sa buong Filipinas upang kausapin ang mga pinuno ng pulisya at sandatahang lakas.

Nasabat daw ng tropa ni Lacson sa adwana ang mga ipinuslit na bigas at binalatang manok, ngunit iniutos umano ni Estrada na palusutin ang mga ito. Sa puntong ito, wala namang inilabas na patunay (i.e., papeles, testigo, rekording) si Lacson na direktang nag-utos si Estrada sa mga tauhan ng adwana. Ang paglalarawan ni Lacson ay parang mafioso si Estrada na bilang ninong ay dapat sundin ng lahat ng kaniyang tauhan. (Sa pinakabagong pahayag ni Lacson, sinabi daw ni Glenn Dumlao na inutusan siya ni Estrada na palusutin ang mga puslit na bigas. Gayunman, maituturing muli itong tsismis hangga’t hindi naisasapapel bilang patunay sa pahayag ni Lacson).

Dinahas umano ni Estrada si Yuchengco sa pamamagitan ni Lacson, dahil masasangkot daw sa droga ang anak ni Yuchengco kung hindi pipirma ng waiver na may kaugnayan sa pagbibili ng sapi sa PTIC (Philippine Telecommunications Investment Corporation). Mabigat itong paratang, at napakatanga naman ni Yuchengco na isasakripisyo niya ang negosyo o yaman sa ngalan ng pagmamahal sa anak. Ang dapat imbestigahan ay kung paano nasangkot si Lacson sa kaso ng anak ni Yuchengco, at kung may naganap mang “pamimilit” si Lacson sa pamilya Yuchengco. Kung may pamimilit man sa pamilya Yuchengco ay dapat mapatunayan, at hindi sapat ang sabi-sabi lamang na nasagap ni Lacson sa midya o kung saan. May problema pala si Yuchengco ay bakit hindi siya pumiyok gayong limpak-limpak ang kaniyang salapi?

Ngunit ang pinakamabigat na paratang ni Lacson kay Estrada ay tandisang panghihimasok umano nito sa lahat ng antas ng burukrasya, kabilang na ang PNP at PAOCTF. Ngayon lamang ako nakarinig ng ganito, at parang napakasipag talaga ni Estrada bilang pangulo. Kung susuriin nang maigi, mahirap patunayan ang ganitong “panghihimasok” ng pangulo sa lahat ng antas ng burukrasya dahil lalampasan niya ang pagiging diktador ni Pang. Ferdinand E. Marcos. Sa himig ni Lacson, si Estrada ang ultimong diktador, ang diktador ng mga diktador, ang de-kalibreng diktador, at ang lahat ng kaniyang tauhang opisyal ay pawang mga tuta lamang na tagasunod sa dikta at layaw ng pangulo.

Nakikini-kinita ko ang pag-angal ng ibang opisyal hinggil dito. Bakit? Dahil ipinahihiwatig niyon na pulos tanga at marupok ang mga opisyal noong kapanahunan ng administrasyon ni Estrada at tanging ang pangulo lamang ang makapagsasabi kung ano ang marapat manaig. Sa kabilang dako, mahihinuhang palusot ni Lacson ang mapanlahat na pahayag upang pangatwiranan ang kasong pagpaslang kina Salvador “Bubby” Dacer at Emmanuel Corbito, dahil ang sangkot ay pangulo mismo dahil sa “direktang panghihimasok at pag-uutos” sa mga tauhan ng PNP at PAOCTF. Napakatanga ni Estrada kung totoong ibig nitong manghimasok sa lahat ng antas ng burukrasya. Subalit hindi. Ang paratang ay nagmula kay Lacson na siyang dating may direktang kapangyarihan sa gaya nina Michael Ray Aquino, Glenn Dumlao,  at Cesar Mancao II. Ang lohika ni Lacson ay palihis na pagsapol, tumutumbok sa bayag, upang mailihis ang sisi at paratang sa kaniya sa pagkakapaslang kina Dacer at Corbito.

Kung pribilehiyo ng senador ang magtalumpati, karapatan naman ng taumbayan na makasagap ng mahusay na talumpati mula sa mga mambabatas nitong inihalal. Sa kaso ni Lacson, ang kaniyang talumpati ay salát sa sining sa sukdulang pakahulugan; at kung hindi susuhayan ng mga ebidensiya ay mananatiling paraan ng pamomolitika upang dungisan lalo ang kaniyang dating pangulong pinagsilbihan. Subalit sa mga mapanuri, ang talumpati ni Lacson ay halimbawang dapat iwasan ng sinumang ibig sumulat at magpahayag—sa masining na pamamaraan—ng lastag na katotohanan.

About these ads

2 Tugon

  1. Base.!

    wow! napakahusay ng pag-aanalisa ng kanyang talumpati

    sa huli, hindi pa rin malinaw kung sino sa kanila ang naghahayag ng katotohanan

    at sa huli muli, lalo lamang naguguluhan ang ating mga kababayan.

  2. alam mo dito ko lang talaga naintindihan ang mga pinagsasabi ni Ping Ping. Sa totoo lang tulog ako sa kanya habang nagsasalita siya sa senate. pareho lamang sila ni erap na may umaalingasaw na kabahuan. sorry to say…

Mag-iwan ng Tugon

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Palitan )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Palitan )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Palitan )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Palitan )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 154 other followers

%d bloggers like this: