Kudeta ni Balagtas

Napagdiskitahan kong titigan muli ang Pinagdaanang Buhay ni Florante at ni Laura sa Cahariang Albania (1861) ni Francisco (Balagtas) Baltazar noong nakaraang linggo. Kung pagtitiwalaan ang sinabi ni Hermenegildo Cruz, ang nasabing awit ay unang inilimbag noong 1838 ngunit sa kasamaang palad ay hindi na matagpuan ang nasabing edisyon. Ipinagdiriwang ngayong taon ang masasabing ika-170 [...]

Malikhaing Pagnanakaw sa Sining ng Komunikasyon

Plahiyo ang taguri sa tandisang pangongopya—o sabihin nang pagnanakaw—ng isang akda upang palabasing sinulat mo iyon nang wala man lang pagkilala o pagsipi sa orihinal na awtor at pagkakitahan ang naturang akda pagkaraan. Ang ganitong kalakaran ay laganap sa internet, ngunit hindi ako magtutuon doon. Gagawin kong halimbawa ang isang sangguniang aklat na lumalaganap sa [...]

Resureksiyon at Larawan ng Bayan, ayon kay Aurelio Tolentino

Binasa kong muli ang Kahapon, Ngayon, at Bukas (Larawan ng Bayan) na mahabang tulang pasalaysay ni Aurelio Tolentino noong nakaraang linggo. Nalathala ang munting aklat noong Setyembre 1913, at mula sa Limbagang Tolentino na may tanggapang nasa San Nicolas, Maynila. Ang totoo’y nakasaad sa dahong pambungad na “novelang Tagalog” ang akda, ngunit nakasaad naman sa [...]

Propaganda ng mga Insurekto ng Himagsikan

Isang tula, na pinamagatang “Propaganda ng mga insurekto ng himagsikan sa Kastila” ang nalathala sa Pagsasarili noong 1947. Ang Pagsasarili, na kombinasyon ng kalendaryo at almanake, ay hinalaw at sinulat ni G. Mamerto Tianco. May 84 pahina ang nasabing lathalain, at ang maganda’y may lahok doong dagli, dula-dulaan, sanaysay, balita, kawikaan, bugtong, kalendaryo, almanake, aliwan, [...]

KWF, niloloko ang Kongreso?

Makabubuting pag-aralan ng Kongreso kung karapat-dapat pakinggan si Kgg. Ricardo Nolasco, ang kasalukuyang tumatayong punong komisyoner ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF). Sa websayt nitong Komisyon sa Wikang Filipino, iniulat na naninidigan umano ang nasabing ahensiya  “ng opisyal na posisyon sa pagkakaroon ng bagong patakarang pangwika sa ilalim ng Panukalang Batas” na magkakahiwalay na ipinanukala nina [...]

Dalumat ng Ibon: Panimulang Tala hinggil sa Hulagway at Anino ng Ibon sa Panulaang Filipino

Nakatimo nang mariin sa panitikang-bayan ng Filipinas ang hulagway at anino ng ibon noong una pa man. Ayon sa mga alamat, nalikha umano ang kapuluan natin dahil sa isang ibong nagngangalang Manaul, na pinag-away at pagkaraan ay pinagbati muli ang langit at tubigan upang mailatag ang kalupaan. Ibon ang sanhi kung bakit iniluwal ng buhô [...]

Mga Katawagang Pampanitikan noong 1947 at 1950

Kung gaano kasumpa-sumpa ang pamunuan ng Komisyon sa Wikang Filipino ngayon, kapuri-puri naman ang pamunuan ng Surian ng Wikang Pambansa noong 1947-1950 dahil malaki ang malasakit nito na payamanin hindi lamang ang pambansang wika bagkus maging ang panitikang Filipinas. Bumuo ito ng lupon na kinabibilangan ng mga panitikero, manunulat, editor, kritiko, at dalubwika na nagsikap [...]

Batutian: Diyalogo sa Tula

Malaki ang naging impluwensiya ng balagtasan sa buhay ng mga Filipino noon, dahil sa unang pagkakataon ay nasilayan sa entablado ang paligsahan sa pagtula at pangangatwiran ng dalawang makata. Ang balagtasan, na hango sa pangalan ni Francisco Balagtas, ay lumitaw noong 1924, at lumunsad sa dating popular na duplo. Pinakatanyag sa lahat ang pares na [...]

Pacquiao at Sagisag ng Bayan

Mayayanig sa darating na linggo ang buong mundo sa oras na maglaban sa ibabaw ng lona sina Manny Pacquiao at Juan Manuel Marquez. Hihinto sa trabaho ang mga karaniwang tao, uupo sa harap ng telebisyon o sa tabi ng radyo, at habang ngumangata ng sitsirya o tumotoma ng serbesa ay magpapalitan ng maaanghang ng opinyon [...]

Orakulong Tagalog at Hula sa Hinaharap

Hinuhubog ng mga kakatwang pamahiin at kagila-gilalas na hula ang pagkatao ng sinumang handang maniwala, at maibibilang dito ang mga Filipino na haling na haling sa mga ipinahihiwatig ng orakulo, bituin, baraha, at simoy. Mahaba ang ugat ng gayong paniniwala, at isa na rito ang dahilang may mga bagay o pangyayaring walang ganap na kontrol [...]

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 79 other followers